Authenticiteit geeft geloofwaardigheid

Als je een avond nieuwsuitzendingen en talkshows op televisie kijkt valt op dat er maar weinig politici en captains of industry zijn die nog zich zelf zijn. De eindeloze mediatrainingsessies zijn af te lezen van de gezichten en de gekozen bewoordingen. De echtheid en puurheid is daarmee ver te zoeken, maar daarmee ook de geloofwaardigheid. Doodzonde, want daarmee is eigenlijk de voorbereiding gewoon teniet gedaan. Les een van de voorbereiding is dat je niets moet willen veranderen aan de persoonlijkheid van de talking head. Doel van een gedegen voorbereiding is juist om de zekerheid bij de spreker te versterken en hem of haar juist te trainen in het gebruik van de juiste kernboodschappen. Dus trainers blijf af van de persoon en laat ieder gewoon zichzelf zijn. Ga voor authentiek, puur, eerlijk en 'gepast' kwetsbaar. En als iemand absoluut niet geschikt is voor woordvoering of een specifieke woordvoeringsituatie, zoek dan gewoon een betere in de organisatie!

Risicoanalyse brengt regie en proactiviteit in crisismanagement

Veel te vaak is crisiscommunicatie een kweste van louter verdedigen en reactiviteit. Natuurlijk is het zo dat dit wel eens nodig is en dat je soms moet stil zitten terwijl je geknipt wordt. Maar veel van de crisissituaties hadden kunnen worden voorkomen als er was geinvesteerd in de voorbereiding. Negen van de tien organisaties hebben nauwelijks inzicht in welke risico's hen boven het hoofd hangen, laat staan dat ze er ook al op zijn voorbereid. Daarmee kun je gerust stellen dat ze absoluut niet klaar zijn voor het managen van de crisis. Het maken van een zorgvuldige inschatting van de risico's en issues is een stap in crisismanagement die helaas vaak wordt nagelaten. Een crisishandboek op de plank en een periodieke training of simulatie zijn geen garantie voor het succesvol beheersen van de crisis. Maar in de praktijk vertrouwen daar veel te veel organisaties op.
Alles begint met de analyse. Breng in kaart aan welke risico's en issues de organisatie potentieel blootgesteld kan worden en welke stakeholders daarin een rol spelen. En bekijk vervolgens welke inhoudelijke en procesmatige voorbereiding kan worden getroffen om een dergelijk risico of issue te managen en zelfs te voorkomen. Het vergt even tijd om het voor te bereiden, maar het zorgt voor regie en proactiviteit in het crisismanagement. En dat is de sleutel voor succes.

Buigen of barsten bij crisis

Blinde verdediging op een harde aanval is in crisissituaties het meest voorkomende gedrag. Dat zagen we ook nu weer bij de presentatie van het IRAK-onderzoek van de commissie Davids. De vraag is echter of dat dit ook altijd de juiste strategie is. De ervaring leert dat de harde rationele confrontatie meestal niet leidt tot het gewenste doel. Zeker als er ook nog sprake is van veel gevoeligheid en emotie rond het issue. In dergelijke situaties is het noodzakelijk te zoeken naar een genuanceerdere communicatiestrategie, die daarmee rekening houdt. Zo is het belangrijk om niet alleen te willen pareren, maar ook toe te geven op de punten waar dat ook nodig is en kan. Erkenning van een ontstane situatie is belangrijk om vervolgens natuurlijk wel de eigen positie, standpunten en acties aan te geven. Buigen is geen nederlaag. Sterker nog, het is vaak nodig om daarna zelfs sterker uit de strijd te komen. Het vergt echter wel moed. Het tonen van kwetsbaarheid is geen tekortkoming, maar juist een onderscheidende kwaliteit van de leider. Zeker in een tijd als deze, waarin de emotie regeert en de omgeving steeds kritischer en mondiger is. En terecht natuurlijk.
Niet buigen kan dus barsten betekenen!     

Kansgerichtheid als motto voor 2010

Communicatie en reputatie management kunnen zoveel effectiever en leuker zijn als we opportunistischer opereren en gericht zijn op de kansen. Het is helaas maar al te vaak zo dat we ons in communicatie vooral laten leiden door de incidenten en de bedreigingen, waarmee we als merk of organisatie te maken krijgen. Een afwachtende communicatiehouding is daar vaak debet aan. Consequentie van die manier van opereren is dat we bijna altijd gedwongen zijn tot de verdediging. En dat is per definitie geen plezierig vertrekpunt voor communicatie. Het negatieve sentiment overheerst en daardoor zijn we snel de kampioenen van de gemiste kansen. Een ommekeer is dus gewenst en maakt ons opereren bovendien een stuk kansrijker. Het vereist wel dat we op een andere manier in ons werk staan en dat we investeren in communicatie. Al is het maar in tijd! We zullen alert moeten zijn op kansen en positieve bewijsvoering voor de beoogde reputatie in de omgeving. En we zullen die vervolgens proactief moeten benutten in de communicatie als objectieve proofpoints. We moeten op een andere manier leren kijken naar onszelf en dat vereist dus een andere houding. Dus laat de incidentgedrevenheid los en zet dit om in een proactieve kansgerichtheid. Dan sta je bovendien sterker als zich weer eens een incident voordoet. Dit lijkt me een mooie uitdaging voor 2010.